اعتراف جنجالی مدیرعامل مایکروسافت: صنعت هوش مصنوعی زیادی خودشیفته شده، اما مدیران خودش گوش نمی‌دهند!

«فکر می‌کنم ما به عنوان یک صنعت، بیش از حد دچار خودشیفتگی شده‌ایم»؛ این جمله صریح و غیرمنتظره‌ای بود که ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، در مصاحبه اخیرش درباره هوش مصنوعی که توسط الکس هیث از ساوند ونچرز (Sound Ventures) منتشر شده، به زبان آورد. نادلا توضیح داد که رهبران هوش مصنوعی به راحتی ممکن است غرق بخش‌های اشتباهی از این فناوری شوند و ارتباطشان را با نیازهای واقعی مردم کوچه و بازار از دست بدهند.

او در ادامه تاکید کرد: «به نظرم دنیای واقعی می‌خواهد ببیند این فناوری چطور قرار است به نفعش تمام شود، چطور می‌تواند کنترلش کند و آینده اقتصادی‌اش با آن چگونه تضمین می‌شود.» نادلا همچنین اشاره کرد مردم باید به چشم ببینند که ساخت دیتاسنترها می‌تواند مازاد اقتصادی و پیشرفت ملموسی برای جامعه و ساکنان همان منطقه به همراه داشته باشد، نه اینکه فقط بار اضافی به دوششان بگذارد.

نادلا با اشاره به داده‌های نظرسنجی اخیر که نشان می‌دهد مردم در سایر نقاط جهان نگاه مثبت‌تری به هوش مصنوعی نسبت به کشورهای غربی دارند، گفت مدیران فناوری باید شجاعانه از خودشان بپرسند: «ما در غرب کجای مسیر را اشتباه رفتیم؟»

او به شدت بر ضرورت جلب اعتماد مصرف‌کنندگان و جامعه تاکید کرد و این موضوع را پاشنه آشیل توسعه فناوری دانست.

مدیرعامل مایکروسافت این بخش از صحبت‌هایش را با یک هشدار تند تمام کرد و گفت جشن گرفتن فناوری صرفاً به خاطر خود فناوری دیگر جواب نمی‌دهد: «هر چقدر هم فناوری را فقط به خاطر خودش تحسین کنیم و برایش هورا بکشیم، هیچ نتیجه‌ای ندارد و راه به جایی نمی‌برد.»

دیدگاه تحلیلی: حرف‌های نادلا در برابر رفتار مدیرانش

شاید بد نباشد نادلا این صحبت‌های مصاحبه‌اش را در قالب یک نامه اداری و هشدار داخلی برای کارمندان مایکروسافت بفرستد؛ چرا که اتفاقاً مدیران ارشد هوش مصنوعی مایکروسافت بارها به بی‌خبری از دنیای واقعی کاربران و فاصله گرفتن از دغدغه‌های روزمره متهم شده‌اند.

مصطفی سلیمان، مدیرعامل بخش هوش مصنوعی مایکروسافت (Microsoft AI)، تاکنون نظرات جنجالی و ادعاهای عجیبی مطرح کرده که حسابی با انتقاد روبه‌رو شده است.

سلیمان از یک طرف با اطمینان اعلام کرده که مایکروسافت هرگز ربات جنسی نمی‌سازد و گفته هوش مصنوعی فوق‌هوشمند (Superintelligence) نباید جایگزین نسل بشر شود؛ ادعاهایی که بیشتر به فیلم‌های علمی‌تخیلی شبیه است تا مسائل روزمره کاربران.

اما از طرف دیگر، سلیمان بحث‌هایی را درباره شناخت «فوق‌العاده عمیق» هوش مصنوعی از کاربران پیش کشیده و حتی مدعی شده در آینده به خاطر اینکه هوش به واحد پول جدید تبدیل می‌شود، مردم در برخی بخش‌ها دیگر به پول نیازی نخواهند داشت (هرچند بعداً اضافه کرد پول نقد همچنان لازم خواهد بود!).

در حالی که این قبیل صحبت‌های فلسفی و عجیب تیتر رسانه‌ها را تسخیر می‌کنند، کوچک‌ترین دردی از کاربر معمولی که هنوز سردرگم است چرا سیستم‌عامل ویندوزش باید حتماً به یک چت‌بات مجهز باشد، دوا نمی‌کند.

اواخر سال گذشته، سلیمان در پاسخ به کسانی که هوش مصنوعی را تحویل نمی‌گیرند و ذوق‌زده نمی‌شوند، با لحنی شاکی گفته بود:

«عجب! واقعاً چقدر آدم بدبین وجود دارد! وقتی می‌شنوم بعضی‌ها می‌گویند هوش مصنوعی چیز دندان‌گیری نیست، خنده‌ام می‌گیرد... برای من واقعاً عجیب و غیرقابل باور است که مردم می‌توانند با یک هوش مصنوعی فوق‌العاده باهوش که هر عکس و ویدیویی را تولید می‌کند مکالمه‌ای روان داشته باشند و باز هم تحت تأثیر قرار نگیرند!»

البته سلیمان تنها مدیری نیست که به دور بودن از واقعیت جامعه متهم می‌شود؛ سم آلتمن، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی (OpenAI) هم بارها به خاطر ادعاهای مشابه و هشدارهای عجیبش مورد سرزنش قرار گرفته است. حالا باید دید دیگر بزرگان و رهبران این صنعت چه واکنشی به این نقد صریح نادلا نشان خواهند داد.

شاید مهم‌تر از خطرات آخرالزمانی یا حس ناخوشایند سرک کشیدن بیش از حد هوش مصنوعی در جزئیات زندگی، واقعیت این است که خیلی از مردم اساساً کاربرد ملموسی برای هوش مصنوعی در زندگی روزمره‌شان پیدا نمی‌کنند. اوایل سال جاری میلادی، مدیران شرکت دل (Dell) اعلام کردند مصرف‌کنندگان کوچک‌ترین اهمیتی به کامپیوترهای مجهز به هوش مصنوعی (AI PCs) نمی‌دهند و «هوش مصنوعی به جای اینکه مشکلی را از آن‌ها حل کند، بیشتر سردرگمشان کرده است.»

حتی خود مایکروسافت هم بی‌سروصدا در حال فاصله گرفتن از برند تجاری «کامپیوترهای کوپایلوت پلاس» (Copilot+ PC) است؛ به طوری که سرفیس پرو ۱۲ اینچی و سرفیس لپ‌تاپ ۱۳ اینچی جدید با وجود داشتن تمام مشخصات سخت‌افزاری لازم، دیگر قرار نیست با این نام تبلیغ شوند.

برند Copilot+ PC بنا به دلایل زیادی شکست خورد و نتوانست دل خریداران را به دست آورد، اما بی‌تردید دلیل اصلی این بود که اکثر کاربران هنوز هیچ فایده واقعی و ملموسی از حضور هوش مصنوعی در کارهای روزانه‌شان نمی‌بینند.

سخنان اخیر نادلا به خوبی نشان می‌دهد که او از این شکاف بزرگ و خطرناک میان ادعاها و قابلیت‌های هوش مصنوعی با کاربرد واقعی آن در زندگی روزمره مردم آگاه است؛ اما سوال اصلی اینجاست که آیا مدیران زیردست خودش هم حاضرند چشم از رویاپردازی بردارند و به دنیای واقعی بازگردند؟