کارخانه کارآفرینی انویدیا؛ چرا دانشمندان رباتیک این غول تراشه‌سازی فوج‌فوج استارتاپ می‌زنند؟

بخش رباتیک انویدیا به کارخانه تولید مؤسسان استارتاپ تبدیل شده است

انویدیا نقش ستون اصلی را در شکل‌گیری «هوش مصنوعی فیزیکی» ایفا کرد؛ اما حالا خیلی از نیروهای باتجربه و کارکشته این غول فناوری دست‌به‌کار شده‌اند تا موج بعدی استارتاپ‌های رباتیک را بسازند و حسابی گردوخاک کنند.

این غول تولیدکننده تراشه میلیاردها دلار روی رباتیک شرط‌بندی کرده و جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، با مطرح کردن اصطلاح «هوش مصنوعی فیزیکی» (Physical AI) کاری کرد تا توانایی تعامل ماشین‌ها با دنیای واقعی حسابی سر زبان‌ها بیفتد.

استراتژی انویدیا در رباتیک، درست مثل ایجنت‌های هوش مصنوعی و بقیه کاربردها، تمرکز روی توسعه فناوری‌های زیربنایی است؛ یعنی ساخت تراشه‌های پرقدرتی که موتور محرک ربات‌ها هستند و نرم‌افزارهایی که برای آموزش آن‌ها استفاده می‌شوند. همین اکوسیستم قدرتمند حالا به حاصل‌خیزترین زمین بازی برای کارآفرینان و مهندسان جاه‌طلب تبدیل شده است.

آمولیا ویشوانات، از متخصصانی که سال پیش انویدیا را ترک کرد تا صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر Techable Ventures را با تمرکز روی هوش فیزیکی تأسیس کند، می‌گوید: «طی سال‌های اخیر، برخی از افرادی که پایه‌های رباتیک را داخل انویدیا ساختند، از شرکت جدا می‌شوند تا شرکت‌های مستقل خودشان را پایه‌گذاری کنند.»

سانیا فیدلر، معاون سابق تحقیقات هوش مصنوعی انویدیا، ژوئیه گذشته شرکت را ترک کرد تا با همکاری دیگر کارمندان سابق انویدیا، استارتاپ Veeda AI را راه بیندازد. این استارتاپ جهان‌های شبیه‌سازی‌شده‌ای خلق می‌کند که محیط ایده‌آلی برای آموزش ربات‌ها هستند؛ در واقع پروژه‌ای که ادامه‌دهنده مستقیم پژوهش‌های خانم فیدلر در انویدیا به شمار می‌آید. نشریه اینفورمیشن نیز گزارش داده که جوئل جانگ، یکی دیگر از پژوهشگران پیشین انویدیا، استارتاپ Dream Labs را در همین حوزه تأسیس کرده است.

نیروهای کارکشته انویدیا بخش‌های متنوعی از دنیای رباتیک را هدف گرفته‌اند؛ از نرم‌افزارهای مخصوص استقرار و به‌کارگیری ربات‌ها در انبارهای بزرگ گرفته تا طراحی ربات‌هایی که کارهای فیزیکی پیچیده شرکت‌ها و سازمان‌ها را بر دوش می‌کشند.

جالب اینجاست که انویدیا روی تعدادی از این استارتاپ‌ها، از جمله Flexion Robotics و Dyna Robotics، مستقیماً سرمایه‌گذاری مالی انجام داده است.

نیکیتا رودین، مدیرعامل و هم‌بنیان‌گذار Flexion Robotics، توضیح می‌دهد که ارتباط شرکتش با انویدیا همچنان بسیار گرم و نزدیک است، به طوری که جلسات دوهفته‌یک‌بار با آن‌ها دارند و برای تست فناوری‌ها، دسترسی زودهنگام به ابزارهای جدید انویدیا دریافت می‌کنند.

رودین با لبخند می‌گوید: «ما اساساً هنوز همان کاری را می‌کنیم که قبلاً انجام می‌دادیم؛ یعنی همان تستر بتای فناوری‌ها هستیم، منتها فقط این بار به عنوان یک شرکت بیرونی و مستقل!»

چرا استعدادهای حوزه رباتیک انویدیا به سیم آخر زده و مستقل می‌شوند؟

رودین و هم‌بنیان‌گذارش، دیوید هولر، به یک دلیل قانع‌کننده از انویدیا جدا شدند: آن‌ها به این باور قطعی رسیدند که فناوری رباتیک به نقطه عطف تاریخی خود رسیده و بالاخره آماده استقرار گسترده در دنیای واقعی است.

هولر با صراحت می‌گوید: «لزوماً به این نتیجه نرسیده بودیم که ماندن در انویدیا سریع‌ترین مسیر ممکن برای عرضه واقعی این محصولات به بازار باشد.»

ارسلان موسویان، پژوهشگر سابق رباتیک در انویدیا، انگیزه کاملاً مشابهی را مطرح می‌کند. او انویدیا را شرکتی توصیف می‌کند که «اول سخت‌افزار» فکر می‌کند و تمرکز بنیادینش روی تراشه‌های هوش مصنوعی است، در حالی که او می‌خواست تمام تمرکزش را روی ساخت ربات‌های کاربردی بگذارد. استارتاپ موسویان که سال گذشته تأسیس شده، هنوز به صورت محرمانه (Stealth) در حال فعالیت و توسعه است.

سیدهانت هالدار، از کارآموزان سابق بخش رباتیک انویدیا که پیش از تأسیس شرکت Index Robotics فکر پیوستن به انویدیا را در سر داشت، می‌گوید این حوزه مدت‌ها به خاطر کمبود داده‌های آموزشی دنیای واقعی دست‌وپابسته مانده بود؛ اما حالا که مدل‌های پرقدرت هوش مصنوعی این خلأ را پر کرده‌اند و سیل پول‌های سرمایه‌گذاران به سمت رباتیک سرازیر شده، دقیقاً بهترین زمان ممکن برای جهش و خلق یک کسب‌وکار مستقل است.

طبق آمار مؤسسه PitchBook، استارتاپ‌های هوش مصنوعی فیزیکی فقط در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از ۳۳.۴ میلیارد دلار سرمایه در سراسر جهان جذب کرده‌اند که حتی از رقم ۲۸.۷ میلیارد دلاری کل سال گذشته هم فراتر رفته است.

هالدار اضافه می‌کند که استارتاپ‌ها برخلاف غول‌های بزرگ فناوری، آزادی عمل دارند تا ریسک کنند و حتی ربات‌هایی با نقص‌های جزئی را راهی بازار کنند؛ چون شرکت‌های بزرگ و نامدار «چیزهای خیلی بیشتری برای از دست دادن دارند» و دست‌به‌عصا راه می‌روند.

البته انویدیا تنها شرکتی نیست که به کارخانه تربیت کارآفرینان رباتیک بدل شده است. مهندسان سابق گوگل دیپ‌مایند نیز استارتاپ‌های Reimagine Robotics و Generalist را راه‌اندازی کرده‌اند و متخصصان باتجربه ویمو (Waymo) شرکت Bedrock Robotics را شکل داده‌اند؛ چرا که محققان از حوزه‌هایی مثل رانندگی خودران نیز دسته‌دسته به این بخش هجوم آورده‌اند.

در نهایت، موج خروج استعدادها از انویدیا و تشکیل این جامعه استارتاپی، یک چرخه فوق‌العاده برد-برد برای خود انویدیا به همراه دارد: هر چقدر استارتاپ‌های بیشتری تأسیس شوند، انویدیا به عنوان فروشنده اصلی تراشه‌ها، سخت‌افزارها و زیرساخت‌های پردازشی مورد نیاز آن‌ها، سود کلان‌تری به جیب خواهد زد.