سرمایه‌گذاری اوپنای‌آی روی ایمپلنت مغزی جدیدی که سرطان را با هوش مصنوعی شناسایی و درمان می‌کند

شاخه سرمایه‌گذاری خطرپذیر اوپنای‌آی (OpenAI) به‌همراه صندوق فاوندرز فاند (Founders Fund) متعلق به پیتر تیل، روی استارتاپ کوهرنس نورو (Coherence Neuro) سرمایه‌گذاری کرده‌اند؛ شرکتی نوپا که در حال توسعه یک ایمپلنت مغزی برای تشخیص و درمان سرطان است.

این سرمایه‌گذاری‌ها بخشی از دور تأمین مالی اولیه (سید) ۴۵ میلیون دلاری کوهرنس به شمار می‌رود و نشان‌دهنده علاقه فزاینده غول‌های دنیای فناوری به داده‌های مغزی است. بن وودینگتون، مدیرعامل و هم‌بنیان‌گذار کوهرنس، می‌گوید «هم‌افزایی روبه‌رشدی» میان آزمایشگاه‌های بزرگ هوش مصنوعی و شرکت‌های سازنده دستگاه‌های رمزگشایی مغز — موسوم به رابط‌های مغز و رایانه (BCI) — شکل گرفته است.

او در این باره می‌گوید: «ایده جمع‌آوری داده‌ها برای آموزش مدل‌های توانمندتر و استفاده از آن‌ها در بهبود روش‌های درمانی، اهمیتی فوق‌العاده خواهد داشت. به نظر می‌رسد شرکت‌های هوش مصنوعی نیز با این دیدگاه هم‌نظر هستند که این منبع داده تازه و کم‌نظیر، ارزشی چشمگیر دارد.»

وودینگتون هوش مصنوعی را یک «کاربرد بی‌نقص» برای رابط‌های مغز و رایانه می‌داند؛ زیرا توسعه‌دهندگان این تجهیزات مجموعه‌داده‌های بسیار عظیمی تولید می‌کنند که تحلیل دستی آن‌ها فراتر از توان انسان است. مدل‌های هوش مصنوعی می‌توانند با خواندن داده‌های خام عصبی، آن‌ها را به اقدامات مشخصی مانند تکان دادن نشانگر ماوس روی نمایشگر یا تولید گفتار مصنوعی پیوند دهند.

اوپنای‌آی در ماه ژانویه اعلام کرد که مستقیماً روی شرکت نوپای دیگری در حوزه رابط‌های مغز و رایانه به نام مرج لبز (Merge Labs) سرمایه‌گذاری کرده است؛ شرکتی که سم آلتمن، مدیرعامل میلیاردر اوپنای‌آی، از هم‌بنیان‌گذاران آن به شمار می‌رود. مرج لبز با جذب سرمایه اولیه ۲۵۲ میلیون دلاری از فاز پنهان‌کاری خارج شد تا روی فناوری اولتراسوند برای رمزگشایی داده‌های مغزی کار کند. در آن زمان، اوپنای‌آی اعلام کرد دلیل حمایت مالی از مرج لبز این باور است که رابط‌های مغز و رایانه «روشی طبیعی و انسان‌محور برای تعامل یکپارچه همه افراد با هوش مصنوعی خلق خواهند کرد.» (نام مرج لبز از باوری رایج در سیلیکون‌ولی سرچشمه می‌گیرد که می‌گوید انسان‌ها در نهایت با هوش ماشینی ادغام خواهند شد).

صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر پیتر تیل پیش از این از استارتاپ نورالینک (Neuralink) متعلق به ایلان ماسک و همچنین کنترل لبز (CTRL-labs) حمایت کرده بود؛ استارتاپی که یک مچ‌بند برای ترجمه سیگنال‌های عصبی ناشی از حرکات دست طراحی کرد و در سال ۲۰۱۹ توسط فیسبوک (متا) تصاحب شد.

استارتاپ کوهرنس که در سان‌فرانسیسکو مستقر است، به‌جای تمرکز بر بازگرداندن توانایی حرکتی به افراد فلج، مدل‌های هوش مصنوعی خاصی را برای رمزگشایی سیگنال‌های الکتریکی ظریف مرتبط با تومورهای مغزی توسعه می‌دهد. این شرکت اعلام کرده که اکنون توانایی تشخیص این سیگنال‌ها را در حیوانات دارد تا مشخص کند آیا تومور سرطانی در حال رشد، کوچک شدن یا بازگشت است. تیم پژوهشگران در حال حاضر تلاش می‌کنند این یافته‌ها را به تحقیقات انسانی و در نهایت کارآزمایی‌های بالینی گسترش دهند.

تابستان امسال، کوهرنس توانایی ثبت داده‌های ایمپلنت خود را در مغز ۳ بیمار که در بیمارستان سلطنتی ملبورن استرالیا تحت عمل جراحی برداشتن تومور مغزی قرار داشتند، به‌صورت کوتاه آزمایش کرد. این ایمپلنت پیش از خارج شدن، تقریباً ۳۰ دقیقه در مغز بیماران قرار گرفت تا بررسی اولیه ایمنی آن انجام شود. در گام بعدی، کوهرنس قصد دارد قابلیت‌های ثبت داده و تحریک الکتریکی دستگاه را روی ۷ بیمار دیگر مورد ارزیابی قرار دهد.

این ایمپلنت به‌گونه‌ای طراحی شده است که با ارسال پالس‌های الکتریکی ملایم، از رشد تومورها جلوگیری کند. ایده اصلی این است که دستگاه با گذشت زمان، شناسایی سیگنال‌های مرتبط با سرطان را یاد بگیرد و درمان را به‌صورت لحظه‌ای انجام دهد. کوهرنس قصد دارد با استفاده از سرمایه جدید، یک کارآزمایی بالینی برای کاشت بلندمدت این دستگاه در بیماران مبتلا به گلیوبلاستوما (نوعی سرطان مغزی بسیار تهاجمی) آغاز کند. این استارتاپ همچنین در پی ساخت ایمپلنت‌هایی برای درمان سرطان در سایر نقاط بدن است.

ایان هاتاوی، شریک صندوق استارتاپی اوپنای‌آی، در بیانیه‌ای گفت: «رویکرد کوهرنس در توسعه روش درمان سرطانی که می‌تواند بر اساس داده‌ها عملکرد خود را ارتقا دهد، فوق‌العاده نوآورانه است. ما مفتخریم که در این مأموریت هیجان‌انگیز از آن‌ها پشتیبانی می‌کنیم.»

وودینگتون تأکید می‌کند که اوپنای‌آی به داده‌های این شرکت دسترسی نخواهد داشت: «در هیچ‌یک از قراردادها یا توافق‌ها بندی وجود ندارد که به معنای اشتراک‌گذاری داده‌ها باشد یا به آن‌ها اجازه دسترسی به داده‌های مغزی یا سایر اطلاعات پزشکی تولیدشده توسط ما را بدهد.»

این وضعیت ظاهراً با مدل همکاری اوپنای‌آی و مرج لبز تفاوت دارد؛ چراکه اوپنای‌آی در بیانیه ماه ژانویه خود تصریح کرده بود برای تسریع پیشرفت، در توسعه مدل‌های پایه علمی و سایر ابزارهای پیشگام با مرج لبز همکاری خواهد کرد.