ردیاب تبلیغاتی جدید OpenAI ممکن است فعالیت‌های شما را پس از خروج از ChatGPT نیز زیر نظر بگیرد

یک محقق مستقل موفق به کشف سیستمی شده است که به نظر می‌رسد یک ردیاب میان‌سایتی (Cross-site Tracking) متصل به تجارت تبلیغاتی در حال رشد OpenAI باشد. در مرکز این سیستم، کوکی خاصی به نام «__obi» قرار دارد که بنا بر گزارش‌ها، می‌تواند از ChatGPT به وب‌سایت‌هایی که از فناوری تبلیغاتی OpenAI استفاده می‌کنند، منتقل شود.

این یعنی اگر شما از ChatGPT استفاده کنید و سپس از یک فروشگاه یا وب‌سایت همکار بازدید کنید، OpenAI ممکن است بتواند همان مرورگر را تشخیص داده و اطلاعاتی درباره فعالیت‌های شما در آنجا دریافت کند.

این یافته در زمان بسیار قابل‌توجهی به دست آمده است. شرکت OpenAI اخیراً تبلیغات درون ChatGPT را به سرعت گسترش داده و ابزارهای تبلیغاتی مبتنی بر هوش مصنوعی و ایجنت‌های حمایت‌شده (Sponsored Agents) جدیدی را معرفی کرده است. بنا بر اعلام شرکت در ماه گذشته، درآمد سالانه تبلیغات ChatGPT از مرز یک میلیارد دلار عبور کرده است.

با این حال، موضوع به سادگی این نیست که فرض کنیم ChatGPT تمام کارهای آنلاین شما را زیر نظر دارد. محدودیت‌های مهمی در این پژوهش وجود دارد؛ از جمله یک بخش اصلی سیستم که محقق نتوانسته است به طور مستقل آن را تأیید کند.

در ادامه به بررسی جزئیات این گزارش می‌پردازیم.

کوکی __obi چیست؟

این پژوهش توسط یک محقق مستقل با نام مستعار Buchodi انجام شده است. به گفته او، ماه‌ها ترافیک شبکه شامل ۹۳۶ پیکسل تبلیغاتی OpenAI در ۱٬۰۲۹ نام دامنه مورد تحلیل قرار گرفته است.

بر اساس این تحلیل، بازدید از ChatGPT می‌تواند منجر به قرارگیری کوکی __obi توسط OpenAI در مرورگر شما شود.

کوکی‌ها به خودی خود چیز عجیبی نیستند و احتمالاً آن‌ها را در وب‌سایت‌های متعددی پذیرفته‌اید. آن‌ها قطعات کوچکی از اطلاعات هستند که توسط مرورگر ذخیره شده و برای اهداف مختلفی از جمله حفظ وضعیت ورود به سایت، به خاطر سپردن تنظیمات و سنجش تبلیغات استفاده می‌شوند.

نکته جالب در اینجا، نحوه پیکربندی این کوکی خاص است. Buchodi دریافت که __obi می‌تواند تا یک سال ماندگاری داشته باشد و از تنظیمات SameSite=None استفاده می‌کند؛ قابلیتی که به آن اجازه می‌دهد در برخی درخواست‌های ارسال‌شده از سایر وب‌سایت‌ها نیز گنجانده شود.

در همین نقطه است که سیستم تبلیغاتی OpenAI وارد عمل می‌شود. کسب‌وکارهایی که از طریق ChatGPT تبلیغ می‌کنند، می‌توانند پیکسل سنجش OpenAI را در وب‌سایت‌های خود نصب کنند؛ سازوکاری که مشابه فناوری‌های ردیابی پلتفرم‌های تبلیغاتی مانند Google و Meta است.

هنگامی که Buchodi از وب‌سایت‌های همکار بازدید کرد، درخواست‌های ارسال‌شده به سرورهای OpenAI حاوی شناسه __obi بودند. به عبارت دیگر، همان شناسه‌ای که در ChatGPT ایجاد شده بود، هنگام بازدید مرورگر از یک وب‌سایت دیگر مجدداً ظاهر شد.

سیستم OpenAI چه اطلاعاتی را می‌بیند؟

پتانسیل این سیستم فراتر از صرفاً ثبت بازدید از یک وب‌سایت است. بر اساس تحلیل شبکه Buchodi، جمع‌آوری‌کننده تبلیغاتی OpenAI اطلاعاتی مرتبط با صفحات بازدیدشده توسط افراد و رویدادهای تبدیل (Conversion) در سایت‌های همکار را دریافت کرده است.

این محقق با بررسی ۲۳٬۹۲۹ آدرس اینترنتی (URL) مشاهده‌شده، دریافت که رشته‌های پرس‌وجو (Query Strings) پیش از ارسال به OpenAI حذف شده‌اند، اما مسیرهای اصلی URL همچنان باقی مانده بودند.

مسیر URL گاهی اوقات می‌تواند اطلاعات قابل‌توجهی درباره آنچه فرد در حال مشاهده آن است، فاش کند. Buchodi می‌گوید مسیرهای مشاهده‌شده در این مجموعه داده شامل صفحاتی مرتبط با شرایط پزشکی، خدمات بدهی مالی و فرم‌های ثبت دعاوی حقوقی بوده است.

این سیستم تبلیغاتی همچنین از قابلیتی که OpenAI آن را «سنجش تبدیل» می‌نامد، پشتیبانی می‌کند.

مستندات رسمی OpenAI نشان می‌دهد که تبلیغ‌دهندگان می‌توانند یک پیکسل نصب کرده و از سنجش تبدیل برای درک اتفاقات پس از تعامل کاربر با تبلیغ ChatGPT استفاده کنند. یکپارچگی‌های سنجش این شرکت می‌تواند از ردیابی تبدیل و انتساب (Attribution) در وب‌سایت‌ها، اپلیکیشن‌ها و حتی فعالیت‌های آفلاین پشتیبانی کند.

این رویه در تبلیغات دیجیتال استاندارد است. اما آنچه غیرعادی به نظر می‌رسد، قرارگیری این پلتفرم تبلیغاتی در کنار یک دستیار هوش مصنوعی است؛ جایی که کاربران ممکن است زمینه‌های شخصی بسیار بیشتری را نسبت به یک موتور جستجوی سنتی یا شبکه اجتماعی به اشتراک بگذارند.

آیا این سیستم به حساب ChatGPT شما متصل است؟

در اینجا ماجرا پیچیده‌تر می‌شود. Buchodi دریافت که فرآیند تولید این شناسه شامل توکن‌هایی با برچسب account_user یا anonymous بوده است.

از ۹۳۲ توکنی که این محقق رمزگشایی کرد، ۷۳۶ مورد با کاربران واردشده به حساب کاربری مرتبط بودند و ۱۹۶ مورد برچسب ناشناس (anonymous) داشتند. او همچنین متوجه شد که شناسه‌های ناشناس می‌توانند حداقل تا ۲۷ روز روی یک دستگاه ثابت بمانند.

با این وجود، یک نکته مهم وجود دارد. Buchodi به طور مستقیم مشاهده نکرد که OpenAI رویدادی را از وب‌سایت یک تبلیغ‌دهنده دریافت کرده و آن را در سرورهای خود به حساب کاربری ChatGPT یک شخص متصل کند.

این محقق استدلال می‌کند که معماری سیستم چنین اتصالی را ممکن می‌سازد، اما مرحله نهایی در سمت سرور به طور مستقل مشاهده نشده است.

بنابراین، زود است که بگوییم OpenAI به طور قطعی هر صفحه‌ای را که در سایت‌های همکار بازدید می‌کنید به پروفایل ChatGPT شما پیوند می‌دهد. آنچه این پژوهش ثابت می‌کند این است که همان شناسه OpenAI می‌تواند از وب‌سایت‌های همکار به سرورهای این شرکت بازگردانده شود.

به گفته Buchodi، این شناسه در طول آزمایش‌ها در چندین وب‌سایت شناخته‌شده ظاهر شده است. در یک دستگاه، همان مقدار __obi از ۱۲ وب‌سایت تجاری با استفاده از ۱۳ پیکسل تبلیغاتی مجزا به OpenAI ارسال شد. در مجموعه داده بزرگتر، ۱۲ مورد از ۳۰ شناسه در بیش از یک تبلیغ‌دهنده مشاهده شدند و یک شناسه در ۱۰ تبلیغ‌دهنده مختلف حضور داشت.

این محقق همچنین به چندین محدودیت مهم اشاره می‌کند. آزمایش‌ها با استفاده از مرورگر Chrome در سیستم‌عامل Android انجام شده و نسخه دسکتاپ آن مورد آزمایش قرار نگرفته است. علاوه بر این، سیستم‌های ضد ردیابی Safari مکانیسم کوکی‌های شخص ثالث (Third-party) که در این پژوهش توصیف شده را مسدود می‌کنند؛ به این معنی که این سیستم نباید در مرورگر Safari یا سایر مرورگرهای iOS مبتنی بر WebKit شرکت Apple به همین شکل عمل کند.

همچنین این شناسه در هر بار استفاده از ChatGPT تولید نمی‌شد. Buchodi تخمین می‌زند که تقریباً از هر پنج جلسه (Session) آزمایش‌شده، تنها یکی منجر به تولید توکن همگام‌سازی شده است.

واکنش OpenAI چیست؟

شرکت OpenAI هنوز به طور عمومی به این یافته‌های خاص پاسخی نداده است. Buchodi می‌گوید در ۱۴ سپتامبر با تیم‌های مطبوعاتی و حریم خصوصی OpenAI تماس گرفته و پرسیده است چرا __obi به عنوان یک کوکی تحلیلی طبقه‌بندی شده و هنگامی که کاربر کوکی‌های بازاریابی را رد می‌کند، این کوکی چگونه عمل خواهد کرد.

به گفته این محقق، OpenAI دریافت این پرسش‌ها را تأیید کرده و گفته است که یافته‌ها به صورت داخلی بررسی خواهند شد، اما تا زمان انتشار این پژوهش پاسخی به سوالات ارائه نکرده بود.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، از OpenAI درخواست واکنش رسمی شده و در صورت دریافت پاسخ، اطلاعات تکمیلی منتشر خواهد شد.

مستندات عمومی OpenAI تأکید می‌کند که تبلیغ‌دهندگان به مکالمات، تاریخچه چت‌ها، حافظه یا جزئیات شخصی کاربران در ChatGPT دسترسی ندارند.

این شرکت همچنین اعلام کرده است که داده‌های کاربران را به تبلیغ‌دهندگان نمی‌فروشد و آن‌ها تنها گزارش‌های تجمیع‌شده‌ای درباره مواردی مانند بازدیدها، کلیک‌ها و تبدیل‌ها دریافت می‌کنند.

این تمایز بسیار مهمی است: پژوهش مذکور نشان نمی‌دهد که خود تبلیغ‌دهندگان می‌توانند مکالمات ChatGPT شما را بخوانند یا به شناسه __obi دسترسی داشته باشند.

در عوض، نگرانی اصلی مربوط به جریان بالقوه اطلاعات در جهت معکوس است؛ یعنی از وب‌سایت‌هایی که از ابزارهای تبلیغاتی OpenAI استفاده می‌کنند به سمت سرورهای OpenAI.

چرا این موضوع اهمیت دارد؟

سنجش تبلیغات میان‌سایتی موضوع جدیدی نیست. در واقع، شرکت‌هایی مانند Google، Meta و سایر شرکت‌های تبلیغاتی سال‌ها زمان صرف ساخت سیستم‌هایی کرده‌اند که مشخص می‌کند آیا شخصی که یک تبلیغ را دیده یا روی آن کلیک کرده، بعداً از یک وب‌سایت بازدید کرده یا چیزی خریده است. اما ChatGPT بعد جدیدی به این ماجرا اضافه می‌کند.

مردم فقط از ChatGPT برای جستجوی محصولات استفاده نمی‌کنند. آن‌ها از این هوش مصنوعی برای بحث درباره روابط انسانی، نگرانی‌های سلامتی، مسائل مالی، شغل، برنامه‌های سفر و بخش‌های بی‌شماری از زندگی خود استفاده می‌کنند.

خود OpenAI نیز تبلیغات ChatGPT را پیرامون همین ایده ترویج می‌کند و به تبلیغ‌دهندگان می‌گوید که افراد هنگام بررسی گزینه‌ها و تصمیم‌گیری در ChatGPT، «بافت غنی‌تری» از اطلاعات را به اشتراک می‌گذارند.

به همین دلیل است که مرز بین فعالیت شما در ChatGPT و آنچه در سایر بخش‌های وب انجام می‌دهید، اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

در حال حاضر، شواهد نشان نمی‌دهند که OpenAI مکالمات شما را در اختیار تبلیغ‌دهندگان قرار می‌دهد و خود شرکت نیز صراحتاً این موضوع را رد می‌کند.

اما کشف کوکی __obi سوال متفاوتی را مطرح می‌کند: پس از خروج از یک پلتفرم هوش مصنوعی، چه مقدار اطلاعات باید اجازه بازگشت به آن را داشته باشد؟