گسترش سریع ناوگان Waymo؛ تمرکز غول تاکسی‌های خودران بر تگزاس و مینی‌ون‌های Ojai

گسترش تجاری خدمات تاکسی‌های خودران (روبوتاکسی) Waymo چه از نظر گستره جغرافیایی و چه از نظر حجم مسافران، بسیار چشمگیر به نظر می‌رسد. در واقع با هر معیاری که بسنجیم، این پیشرفت تحسین‌برانگیز است؛ اما نگاهی دقیق‌تر به آمارها نشان می‌دهد که بخش عمده این ناوگان در مناطقی بسیار متمرکز مستقر شده‌اند.

آمارهای دو سال گذشته بازتابی از توسعه تجاری قدرتمندی است که از شرکتی متمول مانند Waymo انتظار می‌رود؛ شرکتی که از Google منشعب شد و همچنان Alphabet سهامدار عمده آن به شمار می‌رود. در سپتامبر ۲۰۲۴، خدمات Waymo تنها به سه شهر فینیکس، لس‌آنجلس و سان‌فرانسیسکو محدود بود؛ اما امروزه این سرویس در ۱۵ شهر آمریکا فعال است و بخش عمده این پرتاب‌های تجاری در طول یک سال گذشته رقم خورده‌اند. میزان استفاده مسافران نیز رشد خیره‌کننده‌ای داشته است و این شرکت در حال حاضر به‌طور میانگین هفتگی ۵۰۰ هزار سفر پولی را ثبت می‌کند.

با این حال، بررسی دقیق ناوگان این شرکت حاکی از تمرکز عمده فعالیت‌های آن تنها در دو ایالت است. حدود ۸۰ درصد از نزدیک به ۴ هزار روبوتاکسی فعال Waymo در ایالت‌های کالیفرنیا و تگزاس تردد می‌کنند و اکنون تگزاس به کانون اصلی تحولات تبدیل شده است؛ جایی که ناوگان خودروهای خودران این شرکت تنها طی سه هفته اخیر رشدی نزدیک به ۵۰ درصد را تجربه کرده است. این جهش با ورود مینی‌ون‌های جدید ساخت چین تقویت شده است؛ خودروهایی که Waymo امیدوار است به گسترش مقیاس آن کمک کنند، حتی اگر تعرفه‌های تجاری سنگین هزینه‌های واردات را افزایش داده باشد.

حدود ۸۰۰ دستگاه خودروی باقیمانده در شهرهای ایالت‌های دیگر از جمله آریزونا و فلوریدا (کانون نوظهور دیگر این فناوری) پراکنده شده‌اند. بیشتر این خودروها همان شاسی‌بلندهای برقی سفیدرنگ و نام‌آشنای Jaguar I-Pace هستند، اما شمار فزاینده‌ای از آن‌ها را مینی‌ون‌های جدیدی تشکیل می‌دهند؛ نسخه‌ای سفارشی‌سازی شده از مینی‌ون Zeekr RT که Waymo آن را با نام «Ojai» معرفی کرده است.

تمرکز اولیه Waymo بر کالیفرنیا چندان دور از انتظار نیست؛ دفتر مرکزی این شرکت در سیلیکون‌ولی قرار دارد و بخش عمده‌ای از مراحل آزمایشی و توسعه اولیه سیستم خودران در این ایالت انجام شد. علاوه بر این، بخشی از جمعیت این ایالت تمایل بالایی به پذیرش زودهنگام فناوری‌های نوظهور دارند.

رشد اخیر در تگزاس اما بسیار جالب‌تر و معنادارتر است. بر اساس اسناد ثبت خودروهای ایالتی و آمارهای سامانه رهگیری ناوگان خودروهای خودران تگزاس، Waymo طی سه هفته گذشته ناوگان خود در این ایالت را ۴۹ درصد افزایش داده است. بر اساس این داده‌ها، تا تاریخ ۲۴ سپتامبر، شمار خودروهای خودران ثبت‌شده این شرکت در ایالت تگزاس به ۱۱۰۲ دستگاه رسیده است.

حضور تجاری Waymo در تگزاس نخستین بار در مارس ۲۰۲۵ با همکاری Uber در شهر آستین کلید خورد؛ جایی که کاربران توانستند از طریق اپلیکیشن Uber مستقیماً روبوتاکسی درخواست کنند. پس از آن، این شرکت خدمات خودروهای خودران خود را به شهرهای دالاس، هیوستون و سن‌آنتونیو نیز گسترش داد.

ناوگان تگزاس Waymo در طول بخش عمده فصل تابستان روند نسبتاً ثابتی را پشت سر گذاشت و از حدود ۶۰۰ دستگاه در ماه ژوئن به بیش از ۷۰۰ دستگاه در اواخر اوت رسید. اما با فرا رسیدن سپتامبر، ورود موج جدیدی از مینی‌ون‌های Ojai باعث جهش ناگهانی ناوگان شد؛ به‌طوری‌که اکنون حدود یک‌سوم ناوگان این ایالت را مینی‌ون‌های Ojai تشکیل می‌دهند.

انتظار می‌رود سهم این مینی‌ون‌ها در آینده‌ای نزدیک باز هم افزایش یابد.

روبوتاکسی Ojai به نسل ششم سیستم خودران Waymo مجهز شده و هدف از طراحی آن کمک به تولید انبوه و گسترش مقیاس ناوگان است. کابین داخلی این مینی‌ون برای مقاومت در برابر استهلاک ناشی از سفرهای پیاپی ساخته شده و از رابط کاربری ارتقایافته برای سرنشینان در کنار هوش مصنوعی Gemini شرکت Google بهره می‌برد که نقش دستیار هوشمند داخل خودرو را ایفا می‌کند.

با صرف‌نظر از سامانه‌های هوشمند، مینی‌ون Ojai در واقع توسط Zeekr تولید می‌شود؛ برندی متعلق به گروه هلدینگ Geely چین (مالک برند Volvo). این خودرو بر پایه پلتفرم اختصاصی SEA-M شرکت Zeekr ساخته شده است که مخصوص وسایل نقلیه اشتراکی، روبوتاکسی‌ها و ون‌های تحویل بار طراحی شده است. بدنه و پلتفرم اولیه Zeekr بدون هیچ‌گونه فناوری خودروهای متصل چینی وارد خاک آمریکا می‌شود و پس از ورود، به کارخانه Waymo در آریزونا منتقل می‌گردد تا به سخت‌افزار و نرم‌افزار اختصاصی سامانه خودران مجهز شود.

ورود پلتفرم Ojai در نهایت با هدف کاهش هزینه‌های تولید و رساندن Waymo به سوددهی تجاری طراحی شده است؛ هرچند در حال حاضر تعرفه‌های وارداتی بخش زیادی از این صرفه‌جویی اقتصادی را خنثی می‌کنند. طبق سیاست‌های تجاری کنونی ایالات متحده، خودروهای ساخت چین مشمول تعرفه‌های سنگین گمرکی هستند و همین موضوع هزینه واردات هر دستگاه Ojai را برای Waymo به‌شدت افزایش داده است.

با این همه، به نظر می‌رسد Waymo حاضر به پذیرش این هزینه‌های سنگین است. شرکت تحقیقاتی MoffettNathanson مستقر در نیویورک که واردات خودروهای Ojai را بر اساس اسناد کشتیرانی و بارنامه‌ها رصد می‌کند، در گزارش ماه سپتامبر خود اعلام کرد که Waymo در مسیر واردات ۵۱۰۰ دستگاه از این مینی‌ون‌ها تا پایان سال جاری میلادی قرار دارد.

این ناوگان پرشمار Ojai به کدام شهرها اعزام خواهند شد؟ تگزاس قطعاً یکی از مقاصد اصلی است؛ اما ایالت فلوریدا با سه شهر تحت پوشش و بازارهای جدیدی مانند لاس‌وگاس نیز احتمالاً به‌زودی میزبان موج تازه‌ای از این روبوتاکسی‌های پیشرفته خواهند بود.