مارک زاکربرگ با وجود تهدید مالیات سنگین میلیاردرها، برای هدایت پروژه‌های هوش مصنوعی در کالیفرنیا می‌ماند

بر اساس اسناد رسمی منتشرشده از سوی شرکت متا، مارک زاکربرگ، مدیرعامل این شرکت، موافقت کرده است تا هشت سال دیگر در سیلیکون‌ولی بماند؛ تصمیمی که در صورت تصویب طرح مالیاتی جنجالی ماه آینده توسط رأی‌دهندگان کالیفرنیا، می‌تواند او را با پرداخت یک‌باره چند میلیارد دلار مالیات روبه‌رو کند.

در این گزارش ۱۰۹ صفحه‌ای آمده است که زاکربرگ در جریان ضیافت شام با اعضای هیئت‌مدیره متا در ۹ سپتامبر، اعلام کرد به‌دلیل این طرح موسوم به «طرح پیشنهادی ۴۰» (Proposition 40)، در فکر خروج از کالیفرنیا است و قصد دارد چهار روز بعد، خانه شخصی خود در پالو آلتو را برای فروش بگذارد. این همه‌پرسی که حتی در صورت تصویب احتمالاً با شکایت‌های حقوقی سنگینی مواجه خواهد شد، خواستار وضع مالیات ۵ درصدیِ یک‌باره بر سهام و سایر دارایی‌های میلیاردرهای ساکن این ایالت از ژانویه ۲۰۲۶ است.

در حال حاضر بسیاری از ثروتمندان از جمله زاکربرگ، با دریافت وام در ازای وثیقه‌گذاری سهام و تعیین دستمزدهای بسیار پایین (که در مورد مدیرعامل متا تنها ۱ دلار در سال است)، از پرداخت مالیات‌های سنگین اجتناب می‌کنند. با این حال، وال‌استریت ژورنال در فوریه گذشته گزارش داد که زاکربرگ عمارتی را در فلوریدا خریداری کرده است؛ موضوعی که شایعه نقل‌مکان او را تقویت می‌کرد.

احتمال مهاجرت زاکربرگ نگرانی شدید کمیته ویژه‌ای از هیئت‌مدیره متا را به‌همراه داشت؛ کمیته‌ای متشکل از رابرت کیمیت حقوق‌دان، چارلی سانگهورست سرمایه‌گذار خطرپذیر و تونی شو مدیرعامل دوردش. طبق این اسناد رسمی، کمیته ویژه تجربیات دشوار دوران همه‌گیری کووید-۱۹ را به یاد داشت؛ دورانی که زاکربرگ نمی‌توانست به‌صورت فیزیکی در کنار تیم مدیریت شرکت حضور یابد و هیئت‌مدیره تمایلی نداشت که شرکت در مسیر پیش‌رو مجدداً با چالش‌های مشابهی دست‌به‌گریبان شود.

تنها چند روز پس از آن جلسه، کمیته ویژه و زاکربرگ به توافقی دست یافتند که امکان فروش بخش ویژه‌ای از سهام شرکت را به ادامه سکونت او در کالیفرنیا مشروط می‌کند. این توافق یک هفته قبل نهایی شد و متا جزئیات آن را به‌طور رسمی اعلام کرد. طبق این برنامه، متا طبقه جدیدی از سهام فاقد حق رأی ایجاد خواهد کرد. فروش این سهام می‌تواند بدون کاهش حق رأی و قدرت کنترلی زاکربرگ، سرمایه هنگفتی را برای سرمایه‌گذاری در مراکز داده هوش مصنوعی فراهم کند.

تمام سهام‌داران فعلی به‌طور خودکار و متناسب با دارایی کنونی خود، این سهام بدون حق رأی را دریافت خواهند کرد. طبق سندی موسوم به «توافق همسویی با بنیان‌گذار»، زاکربرگ می‌تواند ۲۰ درصد از این سهام جدید را برای تسویه بدهی‌های مالیاتی احتمالی خود بفروشد. ۸۰ درصد باقی‌مانده نیز مشروط بر ادامه سکونت در کالیفرنیا، طی هشت سال آینده به‌مرور قابل واگذاری خواهد بود. هرگونه اقدام برای فروش زودهنگام این سهام، مستلزم واگذاری بخشی از سهام دارای حق رأی اوست؛ مگر آنکه «شرایط پیش‌بینی‌نشده اساسی رخ دهد که سکونت در منطقه‌ای دیگر را برای زاکربرگ مصلحت‌آمیز کند».

نکته جالب اینجاست که طبق مفاد قرارداد، زاکربرگ صرفاً باید در منطقه‌ای ساکن بماند که دفتر مرکزی متا در آن واقع است؛ بنابراین در صورت انتقال مقر اصلی شرکت، او نیز می‌تواند همراه با متا به ایالت دیگری مهاجرت کند. طی سال‌های اخیر چندین غول فناوری کالیفرنیا را به مقصد تگزاس، نوادا و دیگر ایالت‌ها ترک کرده‌اند. همچنین شواهد حاکی از آن است که سرگی برین و لری پیج، هم‌بنیان‌گذاران گوگل، از جمله میلیاردرهایی هستند که به خاطر همین مالیات‌های احتمالی از کالیفرنیا خارج شده‌اند.

با وجود این، از آنجا که بخش عمده‌ای از نوآوری‌های پیشگامانه هوش مصنوعی در سیلیکون‌ولی رخ می‌دهد، ترک شهر منلو پارک برای هیئت‌مدیره تصمیمی غیرقابل‌تحمل به نظر می‌رسد. در اسناد متا تأکید شده است: «هدف اصلی این است که زاکربرگ مدیریت شرکت را همچنان از کالیفرنیا و در نزدیکی آزمایشگاه‌های ابرهوش متا (Meta Superintelligence Labs) بر عهده داشته باشد»؛ بخشی که مغز متفکر توسعه مدل‌های هوش مصنوعی خانواده Muse به شمار می‌رود.

در نهایت، ممکن است تمام این برنامه‌ریزی‌ها و تدابیر احتیاطی لازم نبوده باشد؛ چراکه نظرسنجی‌های اخیر در کالیفرنیا نشان می‌دهند با صرف هزینه‌ای نزدیک به ۱۲۹ میلیون دلار برای تبلیغات علیه طرح پیشنهادی ۴۰، این مصوبه در جلب آرای کافی ناکام خواهد ماند.