اپل در تدارک اولین سرور خود پس از Xserve؛ کلید این معمای هوش مصنوعی در دست Nvidia است

• گزارش‌ها حاکی از آن است که Apple در حال بررسی یک سرور هوش مصنوعی سازمانی (که هنوز تأیید نهایی نشده) با دو یا چهار تراشه M8 Ultra برای عرضه در سال ۲۰۲۹ است.
• Apple به منظور اتصال این تراشه‌ها، استفاده از فناوری NVLink Fusion متعلق به Nvidia را در نظر دارد، زیرا خوشه‌بندی کامپیوترهای Mac بر پایه Thunderbolt پاسخگوی نیازهای پهنای باند دیتاسنتر نیست.
• این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که تقاضا همچنان محرک اصلی برای سیستم‌های رده‌بالای Apple است؛ به‌طوری‌که شرکت‌های هوش مصنوعی به خرید انبوه Mac mini و Mac Studio روی آورده‌اند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، Apple در حال برنامه‌ریزی برای ساخت یک سرور هوش مصنوعی سازمانی مبتنی بر پردازنده‌های اختصاصی خود است؛ اما نکته جالب اینجاست که برای پیاده‌سازی بخش شبکه و ارتباطات آن، به دنبال کمک گرفتن از Nvidia است.

گزارش‌های جدید نشان می‌دهند که Apple دو پیکربندی مختلف را در نظر گرفته است: یکی با دو پردازنده آینده M8 Ultra و دیگری با چهار پردازنده. این سرورها کسب‌وکارهایی را هدف قرار می‌دهند که ترجیح می‌دهند استنتاج هوش مصنوعی را به جای فضای ابری عمومی، روی سخت‌افزار اختصاصی خود اجرا کنند.

با این حال، جدول زمانی این پروژه طولانی و نامشخص است و احتمال عرضه آن در سال ۲۰۲۹ وجود دارد. البته منابع آگاه هشدار می‌دهند که این پروژه ممکن است پیش از آن زمان لغو شود و در حال حاضر نه تولید سرور و نه هیچ توافقی با Nvidia نهایی نشده است.

بازاری که Apple پیش‌تر از آن خارج شده بود

اگر این دستگاه به بازار عرضه شود، اولین سرور اختصاصی Apple از زمان Xserve خواهد بود؛ محصولی که Apple در نوامبر ۲۰۱۰ توقف تولید آن را اعلام کرد و در اواخر ژانویه ۲۰۱۱ فروش آن را به پایان رساند.

توضیح استیو جابز در آن زمان بسیار صریح بود: «تقریباً هیچ‌کس آن‌ها را نمی‌خرید.» داده‌های مؤسسه گارتنر نیز این ادعا را تأیید می‌کرد و نشان می‌داد که در هر سه‌ماهه تنها حدود ۱۰ هزار واحد به فروش می‌رسید؛ رقم بسیار پایینی برای این غول فناوری که معمولاً آمار فروش سایر محصولاتش به صدها هزار یا میلیون‌ها واحد می‌رسد.

جایگزین‌های پیشنهادی Apple برای کاربران در آن دوره، پیکربندی‌های سرور Mac mini و Mac Pro بود؛ یعنی کامپیوترهای رومیزی که نرم‌افزار سرور را اجرا می‌کردند و دیگر خبری از سخت‌افزارهای رک‌مونت نبود. در صورتی که برنامه عرضه در سال ۲۰۲۹ محقق شود، Apple پس از ۱۸ سال وقفه، بازگشتی دوباره به بازار سرورها خواهد داشت.

اما این بار شرایط متفاوت به نظر می‌رسد. گزارش‌ها حاکی از آن است که OpenAI ده‌ها هزار دستگاه Mac mini و Mac Studio را برای آموزش ایجنت‌های هوش مصنوعی از طریق یادگیری تقویتی خریداری کرده است. همچنین شرکت Anthropic از طریق Amazon Web Services اقدام به اجاره سیستم‌های Mac mini کرده است.

غافلگیری در برابر تقاضای متمرکز بر هوش مصنوعی

گفته می‌شود که Apple از هجوم تقاضای مبتنی بر هوش مصنوعی برای سخت‌افزارهایش غافلگیر شده است؛ چرا که هیچ استراتژی هوش مصنوعی سازمانی، تیم مهندسی تجاری یا کارکنان مشخصی در بخش ارتباط با توسعه‌دهندگان برای مدیریت این سفارش‌ها در اختیار نداشته است. در نتیجه، این شرکت حتی درخواست کسب‌وکارهایی را که خواهان خرید دسترسی به زیرساخت Private Cloud Compute بودند، رد کرده است.

این پروژه ظاهراً یک حامی قدرتمند داشته است: جان ترنوس، که اکنون مدیرعامل Apple است و در گذشته هدایت تیم مهندسی سخت‌افزار این شرکت را بر عهده داشت. با این حال، کمبودها به این پروژه آسیب زد و باعث شد بسیاری از کاربران به عنوان جایگزین‌های مناسب، به سراغ سیستم‌های DGX Spark از شرکت Nvidia و Ryzen AI Halo از شرکت AMD بروند.

با این وجود، تمرکز اصلی بر توانایی Apple در اتصال تعداد زیادی از پردازنده‌ها به یکدیگر است. پرچمدار فعلی این شرکت یعنی M5 Ultra (که در سیستم‌های جدید Mac Studio عرضه شده است)، اولین طراحی چهار-دای شرکت Apple محسوب می‌شود که توسط پل ارتباطی UltraFusion در یک پکیج واحد به هم متصل شده‌اند. این تراشه با پشتیبانی از حداکثر ۵۱۲ گیگابایت حافظه یکپارچه و پهنای باند ۱٫۲ ترابایت بر ثانیه، گزینه‌ای است که کاربران معمولاً برای نیازهای پردازش هوش مصنوعی روی دستگاه به سراغ آن می‌روند.

اما ارائه یک سخت‌افزار در سطح سرور و متناسب با دیتاسنترها، برای پاسخگویی به نیازهای هوش مصنوعی، نیازمند قدرت پردازشی بسیار بیشتری است که این امر نیز به سرعت اتصال بین تراشه‌ها بستگی دارد. محدودیت فعلی Apple سرعت Thunderbolt 5 است که پهنای باند دوطرفه تا ۱۰ گیگابایت بر ثانیه (یا ۸۰ گیگابیت بر ثانیه) را ارائه می‌دهد.

برای درک بهتر این موضوع، شرکت Nvidia اعلام کرده است که نسل ششم NVLink (در دسترس از طریق NVLink Fusion) می‌تواند تا ۷۲ شتاب‌دهنده را با سرعت ۳٫۶ ترابایت بر ثانیه برای هرکدام به یکدیگر متصل کند. با مقایسه مجموع پهنای باند دوطرفه، این سرعت تقریباً ۲۴۰ برابر ظرفیت یک‌طرفه اتصال Thunderbolt 5 است.

بازاریابی خود Apple نیز به هزینه‌های این شکاف ارتباطی اشاره دارد؛ این شرکت می‌گوید که خوشه‌بندی چهار Mac Studio می‌تواند عملکرد استنتاجی را تا سه برابر نسبت به یک دستگاه افزایش دهد، که نشان می‌دهد در حال حاضر هنگام اتصال دستگاه‌ها به یکدیگر، با افت عملکردی حدود ۲۵ درصدی مواجه است.

این مسئله می‌تواند دلیل اصلی مذاکره با Nvidia را توضیح دهد: استفاده از یک فناوری اثبات‌شده که می‌تواند به Apple در توسعه سرورهای هوش مصنوعی خود کمک کند، بدون آنکه دچار افت عملکرد فعلی در اتصالات شود؛ انتخابی که در زمان قدرتمندتر شدن تراشه‌های اختصاصی این غول کوپرتینویی، کاملاً منطقی به نظر می‌رسد.