جنجال بزرگ در مسابقه میکروسکوپی نیکون؛ آیا ویدیوی برنده کار هوش مصنوعی بود؟

• منتقدان ادعا می‌کنند ویدیوی برنده جایزه با هوش مصنوعی ساخته شده است
• آن‌ها به حرکات غیرعادی سلول‌ها در این ویدیو اشاره کرده‌اند
• نیکون، برگزارکننده مسابقه، اعلام کرده در حال بررسی دقیق این موضوع است

ماه گذشته، ویدیویی شگفت‌انگیز از حرکت سلول‌های مجاری تنفسی در بدن یک کودک، حسابی در سراسر دنیا سروصدا کرد و جایزه اول مسابقه سالانه Small World in Motion نیکون را به خانه برد. با این حال، به نظر می‌رسد همه‌چیز آن‌طور که نشان داده می‌شد نبوده و طبق گزارش‌ها، نیکون حالا در حال تحقیق است تا ببیند آیا هوش مصنوعی نقشی فراتر از حد مجاز در تولید این اثر داشته یا خیر.

تصویر مورد بحث، مژک‌های مجاری تنفسی یک کودک را نشان می‌دهد؛ ساختارهای ریز مو‌مانندی که از سطح سلول‌ها بیرون زده‌اند. این ویدیو با بزرگ‌نمایی ۱۰۰ برابری و توسط دکتر نینگ شو (Dr. Ning Xu) از دانشگاه چینهوا (Tsinghua University) در چین ثبت شده است. او پیش از این گفته بود: «وقتی مردم ضربان و حرکت این مژک‌ها را تماشا می‌کنند، بلافاصله متوجه می‌شوند که اتفاقی زیبا و حیاتی درون بدن ما در جریان است.»

هرچند این توصیف بسیار جذاب به نظر می‌رسد، اما پس از اعلام برنده شدن این ویدیو در مسابقه معتبر نیکون، موجی از تردیدها و سؤالات به راه افتاد. برخی از پژوهشگران و دانشمندان این سؤال را مطرح کردند که آیا حرکات دیده‌شده در ویدیو واقعاً نشان‌دهنده الگوی طبیعی حرکت مژک‌هاست یا اینکه در جایی از کار پای هوش مصنوعی وسط کشیده شده است؟

به دنبال بالا گرفتن حواشی، شرکت نیکون موضع رسمی خود را مشخص کرد. نیکون در بخش نظرات یکی از پست‌های خود در لینکدین نوشت که «در حال بازبینی و بررسی دقیق اطلاعات ارائه‌شده در مرحله ارزیابی اولیه، به همراه مستندات تکمیلی ارسال‌شده توسط شرکت‌کننده» است.

این شرکت در ادامه توضیح داد: «دکتر نینگ شو با کمال احترام با ما همکاری کرده و مستندات فنی کاملی شامل جزئیات تجهیزات میکروسکوپی، روش‌های تصویربرداری و تکنیک‌های پردازشیِ به‌کاررفته برای ساخت ویدیوی اولیه را در اختیارمان گذاشته است. ما قصد داریم هفته آینده جامعه مخاطبان نیکون Small World را در جریان نتایج قرار دهیم.»

ادعای وجود واترمارک هوش مصنوعی

عجایب میکروسکوپی ثبت‌شده در مسابقه Nikon Small World

دکتر شو هرگونه نقض قوانین مسابقه را رد کرده و در لینکدین (به گزارش بی‌بی‌سی نیوز) اظهار داشته است: «از هوش مصنوعی برای تولید فیلم آزمایشی، ساخت مژک‌ها یا شبیه‌سازی حرکت آن‌ها استفاده نشده است.» با این حال، او پذیرفته که از ابزار‌های هوش مصنوعی صرفاً «برای تفکیک و به تصویر کشیدن ویژگی‌ها در تصاویر بازسازی‌شده سیاه‌وسفید (Grayscale)» بهره برده است.

اما برخی از منتقدان معتقدند استفاده از هوش مصنوعی در این اثر، بسیار فراتر از یک ویرایش ساده بوده است. آن‌ها ادعا می‌کنند شکل و رفتار مژک‌ها با رفتارهای شناخته‌شده زیستی همخوانی ندارد و اندازه مژک‌ها در ویدیو به شکل غیرطبیعی بیش از حد بزرگ به نظر می‌رسد.

ادوارد فلپس (Edward Phelps)، دانشیار دانشگاه فلوریدا، در لینکدین اعلام کرد: «مشکلات بسیار جدی در این ویدیو به چشم می‌خورد؛ به عنوان مثال، برخی بخش‌ها مدام ظاهر و ناپدید می‌شوند و حتی بین سلول‌ها جا‌به‌جا می‌شوند!»

علاوه بر این، ایان داناوان (Ian Donovan)، دانشجوی مقطع دکترای مرکز پزشکی ساوت‌وسترن دانشگاه تگزاس، ادعا کرده که «یک واترمارک مخفی از سیستم SynthID را کشف کرده که نشان‌دهنده محتوای سنتز‌شده یا تولیدشده با هوش مصنوعی است.»

حالا باید منتظر ماند و دید تحقیقات نیکون به چه نتیجه‌ای خواهد رسید، اما شاید در عصر هوش مصنوعی چندان هم جای تعجب نباشد که تصاویر خارق‌العاده بیش از هر زمان دیگری با شک و تردید روبه‌رو شوند. چه پای هوش مصنوعی در میان باشد و چه نه، نتایج بررسی‌های نیکون قطعاً جذاب و روشنگر خواهد بود.