ورک‌استیشن‌های هوش مصنوعی Tinybox با انویدیا خداحافظی کردند؛ جهش ۳ هزار دلاری قیمت نسخه جدید AMD

• بخش پیکربندی آنلاین ورک‌استیشن Tinybox متعلق به شرکت Tiny Corp، پس از ثبت تغییری با عنوان «rip nvidia»، تمام گزینه‌های پردازنده‌های انویدیا و پلتفرم Tinybox Pro را حذف کرده و اکنون کاملاً به تراشه‌های AMD اختصاص یافته است.
• قیمت مدل مجهز به شش کارت گرافیک Radeon AI Pro R9700 با ۱۹۲ گیگابایت حافظه از ۱۹ هزار دلار به ۲۲ هزار دلار افزایش یافته است و نسخه اقتصادی‌تر چهار کارته با ۱۲۸ گیگابایت حافظه با قیمت پایه ۱۷ هزار دلار عرضه می‌شود.
• برای کاربرانی که تنها به سخت‌افزارهای انویدیا علاقه دارند، نسخه tinybox green v2 با چهار کارت گرافیک RTX Pro 6000 همچنان با قیمت ۹۱ هزار دلار در فروشگاه شرکت عرضه می‌شود که حدود ۴۰ درصد گران‌تر از قیمت ۶۵ هزار دلاری آن در اردیبهشت‌ماه است.

در اواسط مهرماه و هم‌زمان با رونمایی دوباره از سیستم‌های Tinybox توسط استارتاپ Tiny Corp، تمرکز اصلی روی کانفیگ ۱۱ هزار دلاری این ورک‌استیشن کلاس سرور بود؛ سیستمی قدرتمند که پردازنده ۳۲ هسته‌ای AMD EPYC و حافظه رم DDR4 را با چهار کارت گرافیک Radeon RX 9070 XT ترکیب می‌کرد.

با گذشت کمتر از دو هفته، اگرچه این نسخه خاص همچنان با همان قیمت اولیه در دسترس است، اما سایر بخش‌ها و گزینه‌های پیرامون آن دستخوش دگرگونی‌های چشمگیری شده‌اند.

بر اساس بررسی‌های صورت‌گرفته روی پیکربندی آنلاین شرکت Tiny Corp و تاریخچه عمومی تغییرات وب‌سایت در گیت‌هاب، این ابزار اکنون منحصراً به پردازنده‌های AMD اختصاص یافته است. گزینه‌های مربوط به کارت گرافیک RTX 5090 در ۲۰ مهرماه از این سامانه حذف شدند و موجودی کارت گرافیک ۱۹ هزار دلاری RTX 6000 نیز در ۳۰ مهرماه به اتمام رسید. در شرایطی که برخی تصور می‌کردند این مسئله صرفاً یک کمبود موقتی است، توسعه‌دهندگان با ثبت تغییری تحت عنوان «rip nvidia» تمام گزینه‌های باقی‌مانده از محصولات انویدیا را به‌همراه پلتفرم ۳۲ هزار دلاری tinybox pro به‌طور کامل پاک کردند.

حکمرانی پردازنده‌های گرافیکی AMD

در سوی دیگر ماجرا، سخت‌افزارهای AMD مسیری کاملاً متضاد را در پیش گرفته‌اند. استارتاپ Tiny Corp در ۲۲ مهرماه نسخه جدیدی از ورک‌استیشن خود را با شش پردازنده گرافیکی AMD Radeon AI Pro R9700 و ۱۹۲ گیگابایت حافظه اختصاصی معرفی کرد. این شرکت سپس در دوم آبان‌ماه قیمت برآوردی هر کارت را از ۲ هزار دلار به ۲٬۵۰۰ دلار افزایش داد و درست یک روز بعد، نسخه چهار کارته این سیستم را نیز به کاتالوگ محصولات خود اضافه نمود.

ارزان‌ترین مدل شش کارته با نام پیش‌فرض «tinybox red flash» که در ابتدای صفحه پیکربندی به نمایش درمی‌آید، جهش قیمتی قابل‌توجهی را تجربه کرده و از ۱۹ هزار دلار به ۲۲ هزار دلار رسیده است. دو پیکربندی دیگر موجود در سایت بدون کارت گرافیک عرضه می‌شوند و با عنوان «پردازنده گرافیکی را خودتان بیاورید» به فروش می‌رسند.

سیستم جدید Tinybox در ۱۷ مهرماه با فهرست محدودی از پردازنده‌های گرافیکی عرضه شد که شامل چهار کارت گرافیک RX 9070 XT به قیمت هر واحد هزار دلار، یا یک تا دو کارت RTX 6000 با قیمت ۱۹ هزار دلار به ازای هر کارت می‌شد. گزینه‌های مبتنی بر RTX 5090 با قیمت ۸ هزار دلار برای هر کارت تنها یک روز بعد به سایت اضافه شدند؛ اما تا ۲۰ مهرماه به‌کلی کنار گذاشته شدند و در پیام مربوط به حذف آن‌ها قید شده بود: «تولید RTX 5090 متوقف شده است».

با این حال، مدیران انویدیا این ادعا را رد می‌کنند. جف فیشر، از مدیران ارشد انویدیا، در جریان رویدادی در تایپه اعلام کرد که با وجود کمبود گسترده این تراشه در بسیاری از فروشگاه‌های ایالات متحده، تولید آن هرگز متوقف نشده است.

اظهارات فیشر پس از افشای گزارش‌هایی مطرح شد که نشان می‌دادند انویدیا ممکن است سیلیکون‌های GB202 خود را به سمت کارت‌های حرفه‌ای سری RTX Pro هدایت کند؛ موضوعی که با هشدار شرکت‌های سرشناس مونتاژ رایانه‌های شخصی مانند StinceBuilt نیز همراه شده بود مبنی بر اینکه انتظار می‌رود قیمت مصرف‌کننده پردازنده‌های گرافیکی به شکلی چشمگیر افزایش یابد.

در فهرست محصولات Tiny Corp، کارت گرافیک کلاس ورک‌استیشن RTX Pro 6000 Blackwell با ۹۶ گیگابایت حافظه نیز دیده می‌شد؛ محصولی که روند تغییرات قیمتی آن روندی مشابه RTX 5090 در بازار خرده‌فروشی را طی کرده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، این کارت با قیمت ۸٬۵۶۵ دلار عرضه شد، سپس در فروشگاه اختصاصی انویدیا به ۱۳٬۲۵۰ دلار رسید و در اواخر تابستان حتی مرز ۱۶ هزار دلار را نیز لمس کرد.

البته نام انویدیا به‌طور کامل از ویترین محصولات Tiny Corp پاک نشده است؛ در فروشگاه اینترنتی این شرکت که همچنان در بخش سؤالات متداول به آن لینک داده می‌شود، مدل tinybox green v2 مجهز به چهار کارت RTX Pro 6000 Blackwell با ۳۸۴ گیگابایت حافظه گرافیکی با قیمت سرسام‌آور ۹۱ هزار دلار فهرست شده است و زمان آماده‌سازی سفارشی آن بین دو تا هشت هفته اعلام می‌شود.

سوابق وب‌سایت نشان می‌دهد که شرکت همین مشخصات را چند ماه پیش با قیمت ۶۵ هزار دلار به فروش می‌رساند که نشان‌دهنده افزایش قیمت ۴۰ درصدی آن است. علاوه بر این، در فروشگاه همچنان مدل ۳۲ هزار دلاری Tinybox Pro به چشم می‌خورد، اما در بخش توضیحات از خریداران خواسته شده به سراغ ابزار پیکربندی بروند که دیگر چنین گزینه‌ای را ارائه نمی‌دهد؛ امری که نشان می‌دهد این سفارش‌ها به احتمال فراوان پردازش نخواهند شد.

این چرخش مواضع جالب‌توجه است؛ چراکه در سال ۲۰۲۴، شرکت Tiny Corp عرضه سیستم‌های مبتنی بر AMD را به دلیل ناپایداری سفت‌افزار متوقف ساخت و نسخه‌ای مجهز به انویدیا را با این پیام به خریداران معرفی کرد: «اگر سیستمی بی‌دردسر می‌خواهید، مدل‌های سبز انویدیا را بخرید». اکنون با آخرین تغییرات کدهای سایت، حتی رنگ سبز معرف انویدیا و استایل‌های بصری مرتبط با آن از پوسته ابزار پیکربندی به‌طور کامل پاک شده است.

بر اساس مشخصات رسمی منتشرشده از سوی AMD، هر پردازنده گرافیکی R9700 دارای ۳۲ گیگابایت حافظه GDDR6 با پهنای باند ۶۴۰ گیگابایت بر ثانیه و توان مصرفی ۳۰۰ وات است؛ در نتیجه، بهره‌گیری از شش کارت، در مجموع ۱۹۲ گیگابایت حافظه رم و پهنای باند چشمگیر ۳٬۸۴۰ گیگابایت بر ثانیه را فراهم می‌آورد.

استارتاپ Tiny Corp توان مصرفی هر کارت را در سیستم شش کارته روی ۲۲۵ وات محدود کرده است و محاسبات فنی به روشنی دلیل این تصمیم را توجیه می‌کند: فعالیت شش کارت با حداکثر توان می‌تواند تا ۱٬۸۰۰ وات انرژی مصرف کند که فراتر از توان منبع تغذیه ۱٬۷۰۰ واتی Tinybox است؛ در حالی که اعمال این سقف، مصرف کل را به ۱٬۳۵۰ وات کاهش می‌دهد. مدل چهار کارته هیچ محدودیتی ندارد؛ زیرا چهار کارت با توان ۳۰۰ وات در مجموع به ۱٬۲۰۰ وات نیاز دارند که کاملاً در محدوده مجاز پاور قرار می‌گیرد.

این افزایش قیمت هرچند تند به نظر می‌رسد، اما با وضعیت بازار چندان هم بی‌ارتباط نیست. نسخه‌های شرکتی این کارت در ابتدای عرضه بین ۱٬۲۴۴ تا ۱٬۲۷۷ دلار قیمت‌گذاری شده بودند؛ مدتی بعد AMD قیمت رسمی را ۱٬۲۹۹ دلار تعیین کرد و بر اساس اطلاعات راهنمای خرید سخت‌افزارهای محلی هوش مصنوعی، قیمت‌های بازار آزاد به رقمی حدود ۱٬۴۰۰ تا ۱٬۹۰۰ دلار رسیده بود. با این حال، تعیین قیمت ۲٬۵۰۰ دلار برای هر کارت از سوی Tiny Corp، تقریباً دو برابر نرخ رسمی تعیین‌شده است.

با وجود استفاده از معماری قدیمی‌تر نسل قبل که به‌سرعت درگاه PCI-E 4.0، حافظه‌های DDR4 و پردازنده ۳۲ هسته‌ای EPYC محدود است، در صورت انتخاب حداکثر تعداد پردازنده‌های گرافیکی و حافظه، قیمت نهایی این سیستم حتی بدون در نظر گرفتن آرایه‌های ذخیره‌سازی RAID می‌تواند تا مرز ۲۵ هزار دلار افزایش یابد.

این ارقام فاصله بسیار زیادی با نخستین مدل Tinybox دارد؛ کیسی ۱۵ هزار دلاری مجهز به شش کارت Radeon RX 7900 XTX که در سال ۲۰۲۴ با استقبال ۵۸۳ پیش‌سفارش روبه‌رو شد. در بخش اهداف شرکت همچنان تأکید شده که مأموریت اصلی آن‌ها «همگانی کردن پردازش‌های پتافلاپسی و دسترس‌پذیر ساختن هوش مصنوعی برای همگان» است.

اکنون ابزار پیکربندی این استارتاپ دستیابی به این هدف را صرفاً از طریق سه گزینه مبتنی بر پردازنده‌های گرافیکی AMD ممکن می‌سازد و هیچ گزینه‌ای از انویدیا در آن دیده نمی‌شود؛ هرچند یک سیستم ۹۱ هزار دلاری از انویدیا همچنان در گوشه‌ای از فروشگاه نشسته که پذیرش سفارش آن نیز مبهم است. اینکه این تصمیم ناشی از تنگنای شدید زنجیره تأمین انویدیا بوده یا ثمره سال‌ها سرمایه‌گذاری Tiny Corp روی توسعه بستر نرم‌افزاری اختصاصی برای AMD، واقعیتی است که پیام دوکلمه‌ای گیت‌هاب پاسخ قطعی و روشنی برای آن به دست نمی‌دهد.