کاهش اشتهای وال‌استریت برای عرضه اولیه دیتاسنترهای هوش مصنوعی

سه شرکت زیرساخت هوش مصنوعی در هفته‌های اخیر عرضه‌های اولیه خود را متوقف یا لغو کرده‌اند و این موضوع یک‌سوم از پیش‌بینی‌های عرضه اولیه سهام (IPO) برای ادامه سال ۲۰۲۶ را به خطر انداخته است.

توقف یا تأخیر در عرضه اولیه سه شرکت مرتبط با دیتاسنترهای هوش مصنوعی در فاصله‌ای کوتاه، نشانه‌های روشنی از این واقعیت است که سرمایه‌گذاران پیش از تأمین مالی مرحله بعدی توسعه هوش مصنوعی، به شواهد و تضمین‌های بیشتری نیاز دارند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، پیش‌بینی می‌شد شرکت‌های دیتاسنتر حدود یک‌سوم از کل عرضه‌های اولیه را در ادامه سال ۲۰۲۶ به خود اختصاص دهند که این موضوع، اهمیت زمان‌بندی این توقف‌ها را دوچندان می‌کند.

سه عرضه اولیه، سه هشدار جدی

این عرضه‌های اولیه متوقف‌شده یک نقطه اشتراک دارند: سرمایه‌گذاران به‌جای پیش‌بینی‌های درآمدی چنددهه‌ای، خواهان سوابق اجرایی و عملکرد واقعی هستند.

شرکت SB Energy، یکی از زیرمجموعه‌های SoftBank، طرحی را برای ساخت آنچه بزرگ‌ترین دیتاسنتر جهان در اوهایو می‌نامد، ارائه کرد. در این طرح، OpenAI به‌عنوان مستأجر اصلی حضور داشت و جنسن هوانگ (مدیرعامل NVIDIA) متعهد به پشتیبانی از قراردادهای اجاره تا سقف ۱۰۵ میلیارد دلار شده بود. این شرکت ارزش‌گذاری ۵۰ میلیارد دلاری یا بیشتر را هدف قرار داده بود، اما با مانع بزرگی روبه‌رو شد: مخالفت سرمایه‌گذاران با این قیمت و تقاضای محدود خریداران، این عرضه را دست‌کم تا اواسط یا اواخر اکتبر به تعویق انداخت.

یک مشکل بلافاصله خودنمایی می‌کند: SB Energy هنوز حتی یک دیتاسنتر را هم به بهره‌برداری نرسانده است، اما پیش‌بینی می‌کند که از سال ۲۰۲۸، طی ۲۰ سال به درآمدی معادل ۴۳۹ میلیارد دلار دست یابد.

شرکت Holtec Nuclear Corporation قصد داشت با ارزش‌گذاری تا سقف ۱۰ میلیارد دلار، مبلغی بالغ بر ۹۰۰ میلیون دلار در Nasdaq جذب کند تا از این سرمایه برای توسعه راکتورهای ماژولار کوچک با هدف تأمین انرژی دیتاسنترها استفاده کند. هفته گذشته، این شرکت عرضه اولیه خود را تا اطلاع ثانوی به حالت تعلیق درآورد و در بیانیه خود دلیل آن را «عدم قطعیت در توسعه دیتاسنترها» عنوان کرد.

کریشن سینگ، مدیرعامل Holtec، این وضعیت را یک «توفان کامل» توصیف کرد که در آن، جو منفی علیه اقتصاد دیتاسنترهای هوش مصنوعی، اشتیاق به انرژی هسته‌ای به‌عنوان یک فناوری پشتیبان را نیز کاهش داده است.

شرکت تأمین‌کننده انرژی Aggreko که دیتاسنترهای هوش مصنوعی را از مشتریان کلیدی خود می‌داند نیز در میان چالش‌های پیش روی دیتاسنترها، افزایش نرخ بهره و بی‌ثباتی اقتصادی گسترده‌تر، زمان‌بندی عرضه اولیه خود را کند کرده است، اگرچه ممکن است این عرضه همچنان تا یک ماه آینده انجام شود.

اعداد و ارقامی که به نگرانی‌ها دامن می‌زنند

سرمایه‌گذاران در حال قیمت‌گذاری مجدد ریسک هستند، نه اینکه این بخش را به‌طور کامل رها کنند.

سه نگرانی عمده باعث این عقب‌نشینی شده است: سوابق اجرایی ضعیف، وابستگی شدید به یک مستأجر اصلی و شدت سرمایه موردنیاز برای پروژه‌هایی که بازگشت سرمایه آن‌ها دهه‌ها زمان می‌برد. وقتی کل فرضیه درآمدی یک شرکت به یک مستأجر عمده وابسته باشد، هرگونه تغییر در فضای کسب‌وکار آن مستأجر می‌تواند سال‌ها بازده پیش‌بینی‌شده را از بین ببرد. نرخ بهره بالاتر نیز توجیه چنین افق‌های زمانی طولانی با ارزش‌گذاری‌های بالا را دشوارتر می‌کند.

سهام Equinix و Digital Realty Trust، تنها دو شرکت سهامی عام که صرفاً بر ساخت دیتاسنتر متمرکز هستند، در ماه گذشته هر کدام حدود ۱ تا ۲ درصد افت کرده‌اند. این کاهش ملایم، بیشتر نشان‌دهنده قیمت‌گذاری مجدد ریسک در این بخش است تا عقب‌نشینی کامل از آن.

همسایه‌ها هم راضی نیستند

مخالفت جوامع محلی، تا اوایل سال ۲۰۲۶ پروژه‌هایی به ارزش تقریبی ۱۳۰ میلیارد دلار را متوقف کرده است.

نظرسنجی‌های مورد استناد رسانه‌های مختلف نشان می‌دهد که بین دوسوم تا ۷۱ درصد از آمریکایی‌ها با ساخت دیتاسنترهای جدید در نزدیکی محل سکونت خود مخالف‌اند. دلایل اصلی این مخالفت شامل مصرف آب، نیاز به برق، آلودگی صوتی و اثرات زیست‌محیطی است.

به‌طور خاص در ایالت اوهایو، بر اساس گزارش‌ها حدود ۷۱ درصد از ساکنان از ممنوعیت موقت ساخت‌وساز حمایت می‌کنند. تنها در سه ماه نخست سال ۲۰۲۶، فشارها و مخالفت‌های محلی باعث تأخیر یا لغو پروژه‌هایی به ارزش تقریبی ۱۳۰ میلیارد دلار شده است.

دیتاسنترها به یکی از موضوعات مهم انتخابات میان‌دوره‌ای در سراسر غرب میانه آمریکا تبدیل شده‌اند و برخی از سیاستمداران تلاش می‌کنند تا از این نارضایتی‌ها در پلتفرم‌های انتخاباتی خود بهره ببرند.

با این حال، تقاضا برای پردازش هوش مصنوعی زیر سؤال نرفته است. شرکت‌های Meta، Alphabet، Amazon، Microsoft و Oracle متعهد به سرمایه‌گذاری بیش از ۱ تریلیون دلار در طرح‌های زیرساختی شده‌اند و برآورد می‌شود که تا سال ۲۰۳۰ برای پشتیبانی از رشد هوش مصنوعی، به بیش از ۵ تریلیون دلار هزینه نیاز باشد. انتظار می‌رود عرضه اولیه Anthropic پاییز امسال انجام شود. سرمایه‌گذاران خطرپذیر استدلال می‌کنند که خوش‌بینی نسبت به هوش مصنوعی و در عین حال خودداری از تأمین مالی زیرساخت‌های آن، یک تناقض منطقی است.

سؤال این نیست که آیا دیتاسنترها ساخته می‌شوند یا خیر؛ بلکه سؤال این است که چه کسی هزینه آن‌ها را می‌پردازد، با چه ارزش‌گذاری، و آیا همسایه‌ها اجازه ساخت آن‌ها را خواهند داد؟